Κείμενα, άρθρα, δημοσιεύσεις, ντοκουμένταΣτην Κάτω Παναγιά

Αναδημοσίευση απο την εφημερίδα "η Αμανή" (Φύλλο 59)

 του Αχιλλέα Τσούνη

«Ο ναΐσκος να είναι κτισμένος επί βράχου υψηλού, επί τού μόνου υψηλού βράχου, τού προσφιλούς εις τας αναμνήσεις μου. Εκεί απλούται ατελείωτο το πέλαγος, ανά την αχανή έκτασιν, από ακτής έως ακτής και από κόλπου έως κόλπου, και χαμηλώνει ο ουρανός εις την μίαν άκραν, τών ανωτέρων, δια να περιπτυχθεί εγγύτερον την εσχατιάν τών θαλασσών, ο σαπφείρος φιλών τον σμάραγδον, το βαθύχλωρον αντασπαζόμενον το γλαυκόν...»

Αυτοί οι στίχοι τού Παπαδιαμάντη ήρθαν στο νου μου, όταν μέσα στα πλαίσια της πασχαλινής περιόδου επισκέφθηκα το εξωκλήσι τής Κάτω Παναγιάς, που ανήκει χωροταξικά στα Κουρούνια και οι Κουρουνιώτες το περιβάλλουν και το φροντίζουν με όλη την ευλάβεια, την αγάπη και την καλαισθησία που τους διακρίνει. Είναι ένα εκκλησάκι κατάλευκο, σαν περιστέρι, κτισμένο σε ένα πλάτωμα πάνω από τη θάλασσα, στη μέση περίπου τής απόστασης ανάμεσα στ' Αγαλάτου και στον Αγιο Γιώργη τον Κρασά (Νενητούρια).

Κάθε χρόνο την εβδομάδα τής Διακαινησίμου οι Κουρουνιωτες λειτουργούν σ' αυτό το εκκλησάκι. Ετσι έγινε και φέτος, στις 20, νομίζω, τ' Απρίλη. Καθώς βρισκόμουν στα Βορειόχωρα αποφάσισα να πάω, και βέβαια αισθάνομαι πλουσιότερος από εκείνη την ημέρα. Υπάρχει μια διασταύρωση στο κεντρικό δρόμο Κουρουνίων-Νενητουρίων. Η πινακίδα γράφει προς ΑΓΑΛΑΤΟΥ - ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ. Μόλις μπήκα σ' αυτόν τον παράδρομο, που είναι από χώμα, αλλά περνιέται άνετα, γιατί είναι φροντισμένος από τους Κουρουνιώτες, βρέθηκα μπροστά σε απίστευτες εκπλήξεις. Η όραση μου πλημμύρισε χρώματα κι η όσφρηση μου μέθυσε από τα αρώματα μια φύσης παρθένας και αποκαλυπτικής, που σε κάνει συνέχεια να αναφωνείς με θαυμασμό.

Τα χωράφια καθώς όλο και περισσότερο εισχωρείς στην ομορφιά της, ήταν στρωμένα με αγριολούλουδα κάθε χρώματος και τα χέρσα μέρη, που πλεονάζουν υπερβολικά στη Βόρεια Χίο, ήταν σκεπασμένα από ένα κατακίτρινο χαλί από τα υψηλότερα σημεία της πλαγιάς, μέχρι τα πόδια τού βουνού, που τα βρέχει η θάλασσα. Δεν έχω δει ποτέ τόσο μεγάλη έκταση καλυμμένη από αυτό  το λαμπρό, το  φωτεινό κίτρινο  χρώμα τών σπάρτων. Είχα

ανοικτά τα παράθυρα τού αυτοκινήτου και ρουφούσα με όλες μου τις αισθήσεις το λεπτό άρωμα, που πλημμύριζε την ατμόσφαιρα. Κι έτσι «μεθυσμένος» έφτασα στην Κάτω Παναγιά.

Δίπλα στο εκκλησάκι υπάρχει μια πασχαλιά φορτωμένη με κατάλευκα σταφυλοειδή άνθη, που θροίζουν απαλά στο χάδι της θαλασσινής αύρας και γεμίζουν κάθε μόριο τού αέρα με το άρωμα τους. Πίσω από τα λευκά άνθη το γαλάζιο τής θάλασσας. Το εκκλησάκι είναι πνιγμένο στα λουλούδια και στα θυμιάματα. Μόλις μπαίνεις μέσα, στην κυριολεξία μεθάς από τη μοσχοβολιά, που διαπερνά κάθε ίνα τού είναι σου, και την κουβαλάς μαζί σου για πολλές ώρες, ίσως και για μέρες μετά.

Εκεί έζησα μια σπάνια κατανυκτική εμπειρία. Ολο το εκκλησίασμα, άνθρωποι όλων τών ηλικιών, έψαλλαν, μαζί με το σεβάσμιο ιερέα και τους ιεροψάλτες, τους εκκλησιαστικούς ύμνους, και σε όλων τα πρόσωπα ήταν ζωγραφισμένη μια ευφορία, που αισθανόσουν ότι ξεκινούσε από τα μύχια τής ψυχής τους και σε έπαιρνε μαζί σε κόσμους άλλους, όπως συμβαίνει σε ξεχωριστές περιστάσεις ή όταν διαβάζει κανείς Παπαδιαμάντη.

Μετά το τέλος τής λειτουργίας στήνεται τραπέζι δίπλα στο εκκλησάκι, όπου υπάρχει αίθουσα. Εκεί οι νοικοκυρές απλώνουν τα φαγητά που έχουν φέρει και προσκαλούν όλους να τα γευτούν. Το Κουρουνιώτικο κρασί ρέει άφθονο. Εκεί όλοι γίνονται αδέλφια. Εχουν «καθαρθεί» και είναι γεμάτοι ευφρόσυνα συναισθήματα. Τα νιώθεις και τα βλέπεις.

Είναι τόσο όμορφα εκεί που δε θέλεις να φύγεις. Σε γοητεύει το απέραντο γαλάζιο τού Αιγαίου κάτω απ' τα πόδια σου. Το κατάλευκο τής πασχαλιάς, μπροστά στο ξωκλήσι. Η λευκή σα περιστέρι εκκλησούλα τής Κάτω Παναγιάς. Το ολοφώτεινο κίτρινο


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios