Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 2ος, ΤΕΥΧΟΣ 5, Μάϊος - Ιούνιος - Ιούλιος 1996)

ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟΕργασίες και γιορτές του θέρους

του Γιάννη Ν. Ζαννή

Στο φύλλο αυτό η στήλη θα προσπαθήση να καταγράψη, όσο τής επιτρέπει ο χώρος, τις εργασίες και τις γιορτές τού καλοκαιριού, τών μηνών Ιουνίου και Ιουλίου.

Πιστεύω ότι την καλύτερη πηγή πληροφοριών γι' αυτά τα θέματα την αποτελούν οι άνθρωποι που τα έζησαν οι ίδιοι. 'Ενας απ' αυτούς είναι και ο πατέρας μου, ο οποίος προθυμοποιήθηκε -και τον ευχαριστώ- να καταγράψη τις αναμνήσεις του γύρω απ' αυτή την περίοδο.

Αφήνω επί το πλείστον αυτούσιες τις σημειώσεις του, βέβαιος ότι μεσ' απ' αυτές μιλούν οι Κουρουνιώτες και Εγρηγοριανοί τής γενιάς του: τής γενιάς τών πατέρων μας. Τούς ευχαριστούμε με όλο το σεβασμό και την αγάπη που τούς αξίζουν και τούς δίνουμε αμέσως τό λόγο:

Γύρω στις 10 Ιουλίου άρχιζε το θέρος. Οι περισσότεροι ξώμεναν για να δουλέψουν πιο άνετα με τη δροσιά τού απογεύματος και τού πρωινού κι όταν είχε φεγγάρι και τη νύχτα. Λόγω τού καλοκαιριού έμεναν έξω και μητέρες και μικρά παιδιά και μαγείρευαν εκεί. Θέρος, τρύγος, πόλεμος, συνήθιζαν να λένε.

Το μεγάλο πανηγύρι γινόταν όταν πήγαιναν να θερίσουν στην Αμανή. Εκεί έπρεπε ν' αρχίσουν όλοι μαζί και να τελειώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα, για να βοσκήσουν τα ζώα τήν αποθεριά. Τα εργατικά τό ένα δίπλα στ' άλλο. 'Εδιναν και έπαιρναν τα αστεία, τα κουτσομπολιά, τα κρυφοκοιτάγματα και τα χαμόγελα ανάμεσα στούς νέους και τίς νέες. 'Οσοι κουβαλούσαν τα δεμάτια στ' αλώνια, σχημάτιζαν σωστό καραβάνι από δεκάδες φορτώματα. Είχαμε και τίς, έστω και σπάνιες, καλοκαιρινές βροχές. Περιπέτειες αξέχαστες. Μέσα στη νύχτα να ψάχνης τρόπο να προφυλαχθής. 'Οσοι ήσαν κοντά στα ξωκκλήσια (Παγούσαινα, Δέσποινα, Πάνω Παναγιά, Αη Γιώργη) πήγαιναν. Οι άλλοι έβαζαν τα δεμάτια σαν είδος σκεπαστής και προσπαθούσαν να προφυλαχθούν από την καλοκαιρινή βροχή και κυρίως να προφυλάξουν τα μικρά παιδιά.

'0ταν τελείωνε το θέρος άρχιζε το αλώνισμα, αφού όμως πρώτα γινόταν το χύλωμα τού αλωνιού, μια δουλειά πολύ πρωτόγονη. Μια και δεν έχω δεί ν' αναφέρεται σ' άλλο τεύχος, θά την περιγράψω λεπτομερέστερα.

Γινόταν με φρέσκια βουνιά αγελάδας, που το μάζεμά της είχε την αστεία πλευρά του. Επειδή δηλαδή όλα τ' αλώνια έπρεπε να χυλωθούν σε επτά εως δέκα μέρες το πολύ και το κάθε αλώνι χρειαζόταν τέσσερα με πέντε κοφίνια βουνιά, γινόταν σωστός πόλεμος για να μαζευτείγο βορριαδάκι: ούτε με άπνοια γιατί δεν έπερνε (0 αέρας) τα άχυρα, ούτε με πολύ αέρα, γιατί τα σκόρπιζε μαζί με το σιτάρι. Στο διάστημα, αφ' ότου πήγαιναν τα δεμάτια στις θυμωνιές, εως ότου τελειώσει το αλώνισμα, έμεναν έξω και τα φύλαγαν, κυρίως την περίοδο τής κατοχής, επειδή τότε υπήρχε στέρηση και πολύς ξένος κόσμος και εφοβούντο την κλοπή, αν και δεν παρουσιάστηκαν τέτοια κρούσματα. 'Ομως αυτό δεν ήταν φύλαξη αλλά διασκέδαση, κυρίως μεταξύ τών νέων που δεν εκοιμούντο περισσότερο από δυο-τρείς ώρες τη νύχτα. Από μεριές-μεριές τού γύρω τόπου άκουγες τραγούδια και αμανέδες. Γινόταν παρέες-παρέες από τα γειτονικά αλώνια και γινόταν τού κόσμου τα καλαμπούρια και τα πειράγματα....

'Εβαφαν π.χ. με κόκκινα σικάμινα αυτούς που εκοιμούντο σε διπλανά αλώνια, τους σκέπαζαν ολόκληρους με άχυρα και σπαρτολυγιές. Σε άλλους πάλι, έπαιρναν τον κίλικα που ήταν σκεπασμένοι, τον έβρεχαν σε κοντινές γυστέρνες και τούς ξανασκέπαζαν και όταν τούς τρυπούσε η υγρασία τρύπωναν μέσα στ' άχυρα κα έβγαζαν τη νύχτα.

Μέσα στην τόση δουλειά τιμούσαν τις μνήμες τών Αγίων που συνέπιπταν αυτή την περίοδο. Πήγαιναν στην εκκλησία και μετά στη δουλειά. Στις 24 Ιουνίου, το γενέθλιο τού Τιμίου Προδρόμου (Αλετρωπιού). Τών Αγίων Αποστόλων στις 29 (Πέτρου και Παύλου) και στις 30 Ιουνίου (η Σύναξις τών Δώδεκα). Τών Αγίων Αποστόλων  πολλοί   κοινωνούσαν   (Σ.Σ.  η  διάρκεια  αυτής  τής


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios