Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 3ος, ΤΕΥΧΟΣ 12, Φεβρουάριος - Μάρτιος - Απρίλιος 1998)

ΟΙ ΚΟΥΔΟΥΝΑΤΟΙ 

ο Αριούσιος

Απόκριες! Οι δρόμοι των μεγαλουπόλεων γέμισαν με πολύχρωμα ντυμένους μασκαράδες. Τα φλας τών φωτογραφικών μηχανών άστραψαν για να απαθανατίσουν πιερότους, κολομπίνες, μαρκησίες, βασίλισσες τής νύχτας, τού χιονιού, τού ήλιου, νεράιδες και πλήθος άλλων στολών. Κουστούμια από τα αρχαία Ελληνικά χρόνια μέχρι το μεσαίωνα και την αναγέννηση, δανείστηκαν οι σχεδιαστές τών βιομηχανιών παραγωγής στολών μεταμφιέσεων. Εκείνοι που αναλαμβάνουν να υποκαταστήσουν τη φαντασία μας στη μεταμφίεση, με το αζημίωτο φυσικά. Στην εποχή μας, άλλωστε, τα πάντα υποτάσσονται στο νόμο τού κέρδους.

Άθελά μας γινόμαστε και πάλι παιδιά. Ο νους μας τρέχει στις φτωχικές απόκριες τών παιδικών μας χρόνων. Τότε που η φαντασία μας αναπλήρωνε την ανέχειά μας. Κάθε τι το ασήμαντο, το μηδαμινό έπαιρνε μοναδική αξία στην προσπάθειά μας να γίνουμε κάτι άλλο, μη αναγνωρίσιμο. Τα μπαούλα άνοιγαν. Από μέσα τους έβγαιναν παλιές βράκες, ζωνάρια, φουστανέλες, παλιοπουκαμίσσες, παλιά νυφικά, μισοφόρια, και ότι άλλο μπορείτε να φανταστείτε. Όλα αυτά αποτελούσαν το... πλούσιο αποκριάτικο "βεστιάριο" τής παιδικής και εφηβικής μας μεταμφίεσης. Το φούμο, απ' το μαυροτσούκαλο, αναπλήρωνε τα πολύχρωμα κραγιόνια τού σημερινού "μακιγιάζ". Τέλος η όλη εμφάνιση συμπληρωνόταν με παλιοπάπουτσα, κουδούνες κρεμασμένες από τη μέση (εξ' ου και κουδουνάτοι, οι φέροντες, έχοντες κουδούνια), καμπούρες ή φουσκωμένες κοιλιές, φτιαγμένες με παλιοκούρελα τοποθετημένα στο αντίστοιχο μέρος τού σώματος, για να υποδηλώνουν την αφύσικη δυσμορφία. Το αποτέλεσμα αυτής τής προσπάθειας ήταν ένας τέλειος κουδουνάτος".

Ντυμένοι "κουδουνάτοι" γυρίζαμε παρέες-παρέες τα σπίτια τού χωριού, με τραγούδια γέλια και παιχνίδια. Στόχος μας να μη μάς αναγνωρίσουν.  Όποιος  κατόρθωνε  να  μην  αναγνωρισθεί μέχρι

τέλους ήταν ο καλύτερος "κουδουνάτος". Αφού ολοκληρώναμε το γύρο τού χωριού, όλες οι παρέες γινόντουσαν ένα για να γλεντήσουν -συνήθως στο παλιό σχολείο. Τα αποκριάτικα ήταν τα τραγούδια που κυριαρχούσαν σ' αυτά τα γλέντια. Τραγούδια περιπαιχτηκά, σκωπτικά, Διονυσιακά. Μα γι' αυτά τα τραγούδια θα μάθετε περισσότερα και ειδικότερα στη στήλη "Στου χρόνου το παράθυρο".

Γλέντια και "κουδουνατιές" γινόντουσαν όλη την περίοδο τού τριωδίου, με κορύφωση την τελευταία Κυριακή, την Κυριακή τής Τυροφάγου. Στα παλαιότερα χρόνια τη θέση τού χαρτοπόλεμου έπαιρνε η "αχιλιά". Σωστός ανταρτοπόλεμος γινότανε. Τα σκάγια του έπαιρναν καμιά φορά και τον άμαχο πληθυσμό. Τα χωμάτινα δώματα και οι κεραμοσκεπές γινόντουσαν "ορμητήρια" για να εκτοξευτούν οι παραγεμισμένες με "αχιλιά" "χαρτούτσες" εναντίον τών προεπιλεγμένων στόχων και καμιά φορά και εναντίον ανύποmων περαστικών. Τέτοιες εύθυμες ιστορίες γύρω απ' τα αποκριάτικα δρώμενα υπάρχουν χιλιάδες.

Οι μεταμφιέσεις μας είχαν την τάση να μάς παρουσιάζουν μικρότερους, κατώτερους, ευτελέστερους. Κι οι "κουδουνάτοι" στη συνείδηση όλων είχαν αυτή την έννοια, τού μη σοβαρού, τού αστείου, τού ψεύτικου. Είναι χαρακτηριστικό, εξ' άλλου, ότι αν κάποιος εθεωρείτο αναξιόπιστος, ανέντιμος, τον αποκαλούσαν "κουδουνάτο" ή μασκαρά. Και συχνά έλεγαν για κάποιον, που με τις πράξεις του έπεφτε σε ανυποληψία, ότι τού "φόρεσαν κουδούνια".

Οι "κουδουνάτοι" τών παιδικών μας χρόνων πέρασαν ανεπιστρεπτί. Στις μεγαλουπόλεις που ζούμε ακόμη κι αυτή η διασκεδαστική απασχόληση τής αποκριάτικης μεταμφίεσης έγινε αιτία άγχους. Το καταναλωτικό σύστημα μάς θέτει προ τού διλήμματος τής επιλογής ανάμεσα σε πλήθος πολύχρωμες στολές. Αυτό το σύστημα, λοιπόν, μάς ντύνει τις απόκριες "βασιλιάδες" και στη καθημερινή ζωή μάς θέλει"κουδουνάτους".


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios