Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 3ος, ΤΕΥΧΟΣ 7, Νοέμβριος - Δεκέμβριος 1996 - Ιανουάριος 1997)

ΤΑ ΚΑΤΑ ΛΟΤΖΑΣτο αλαιτρουβειό

του Γιώργου Β. Κεφάλα

Εκφράζοντας τις ευχαριστίες μας στον τέως πρόεδρο της κοινότητας κ. Λευτέρη Βουρνού για τη συμμετοχή του στα "ΚΑΤΑ ΛΟΤΖΑ", πιστεύουμε παράλληλα ότι κι' άλλοι θα θελήσουν να μας μιλήσουν για διάφορες δραστηριότητες, ήθη, έθιμα και ποικιλα συμβάντα που χαρακτήριζαν τη κοινότητά μας στο πέρασμα του χρόνου, με γνώμονα πάντα τη διάσωσή τους μέσα από καταγραφή. Η παρακάτω συζήτηση του πάροικα και του κ. Λευτέρη Βουρνού απομαγνητοφωνήθηκε απο την εφημερίδα μας και παρατίθεται με ακρίβεια.

Φτινόπωρο, το χώμα είν' ογρό και τα ρεματικά με πονού. Ωρες, ώρες δεν ηστάνομε τα πουδάρια μου. Λιγοστοί Αθηναίοι ήρταν για τις ελιές κι ας είναι εφέτι λαδιά μεγάλη. Η Λότζα είν' έρημη. Σήμερο όμως έχω παρέα. Σε κομμάτι έχω αραντεβού με το παλιό πρόεδρο, το Λευτέρη το Μπουρνού. Τούτος είν' ο πρόεδρος της μπουρτόζας. Μια φορά κι' ένα καιρό χωρίς να λογαριάσει κανένα έκαμε εκείνο που νόμιζε σωστό για το τόπο. Δηλαδής, έκαμε τον πρώτο αγροτικό δρόμο. Το δρόμο για τη θάλασσα. Εμείς οι παλιοί εκλαίαμε τα χωραφάκια μας που μας τάκοψε και τον εβρίζαμε. Οι νιοί όμως τούπασι μπράβο!!! Ετσι είναι οι νιοί, αγαπούσι την πρόοδο γιατι οι σκυλακαμάτες δεν εδουλέψα. Εγώ απέδετότες δε του το συχώρεσα, αλλά για να λέω και τη πάσα αλήθεια τώρα δε κουράζομε όπως τα πρί χρόνια άμα δουλεύγω στη περα-πάντα. Να μη τα μωρολογούμε. Το αραντεβού μου δε έχει σκέση με τους δρόμους. Εμόνα θα μου πεί και θα μου μιλήσει για το αλαιτρουβειό. Ητο βλέπεις μαζί με τον αδελφό του, το μακαρίτη το Γιάννη, αλαιτρουβειάρηδες απέ χρόνους πολλούς. Ο,τι μου πεί θα το στείλω στον Αυλόγερο για να μαθαίνουν οι νιοί πως εβγάζαμε τότες το λαδάκι. Τούτο το λάδι μας έζησε τόσες γεννιές. Πρέπον το λοιπόν είναι να ξεύρομε πως εγίνουντα το κόψιμο.

ΠΑΡΟΙΚΑΣ: Πότε το λοιπό ερχινούσατε το κόψιμο της ελιάς;

Λ. ΒΟΥΡΝΟΥΣ: "Το κόψιμο των ελιών έρχιζε καμιά φορά πρώιμα ίσως και μετά τ' Αί Γιαννιού. Υπήρχε περίπτωση που εκόβαμε και μετά του Σταυρού μέσα το Σετέβρη"

ΠΑΡΟΙΚΑΣ: Πότε ερχίνιζε και πότε ετέλευγε το μάζεμα;

Λ. ΒΟΥΡΝΟΥΣ: "Κάμποσες φορές ο κόσμος εμάζευε ξερόνια απέ το Σετέβρη. Αν ήτο λαδιά εμαζεύαμε μέχρι το Μάη".

ΠΑΡΟΙΚΑΣ: Καλά πότε εραντίζα τα δέντρα;

Λ. ΒΟΥΡΝΟΥΣ: "Το ράντισμα ερχίνισε μετά τον πόλεμο. Εθυμούμε πρι χρόνια, επάαινα τα ζα κάτω τι Συκιές κι' έβλεπα στα δέντρα τα μυγάκια. Το δάκο τον εμάθαμε μεταπολεμικά"

ΠΑΡΟΙΚΑΣ: Ειπέ μας το λοιπό πως ερχινούσεν η δουλειά στο αλαιτρουβειό;

Λ. ΒΟΥΡΝΟΥΣ: "Παλιά μέσα στο μύλο του αλαιτρουβειού, το κύλινδρο τον εγυρίζα οι αθρώποι. Μετα εξεζέφτησαν οι αθρώποι κι' εζέψαμε τα μουλάρια να γυρίζου το κύλινδρο. Εάν εκόβαμε ξερόνια, ερίχναμε με το μαστραπάδι λιγάκι νερό στο μύλο. Στις φρέσκιες ελιές δεν εχρειάζουντα. Μετά το κόψιμο στο μύλο, το χαρμάνι το βάζαμε σε μια σκάφη. Απάνω σ' ένα πάγκο είχαμε το καλούπι για να πεσετιάζομε. Οι πεσέτες ήτο τρίχινες Μετά το πεσέτιασμα σειρά είχε το ταίριασμα μέσα στη λαμαρίνα που ευρίσκετο το στειράκι. Οι πεσέτες εταιριάζουντα ψηλά όσο ν' αγγίξου το πλακωτάρι απε κάτω".

ΠΑΡΟΙΚΑΣ: Το σφίξιμο πότε έμπαινε ομπρός;

Λ. ΒΟΥΡΝΟΥΣ: "Πρι τον πόλεμο δεν είχαμε βίτζια. Τότες είχαμε το μποζεργάτη πούχε δυό τρύπες για πιό φτενές μανέλες. Υστερα ήρθα τα βίτζια. Το λοιπό μετά το ταίριασμα τω πεσετών στο στειράκι, εδέναμε τη μανέλα με αλυσίδα χοντρή για να τη τραβά το βίτζι  που το γυρίζαμε  δυό αθρώποι.  Η  μανέλα  έμπαινε  μέσα


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios