Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 4ος, ΤΕΥΧΟΣ 14, ’υγουστος - Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 1998)

ΟΦΕΙΛΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣΕυθύνες και υποχρεώσεις για τη μουσική αλλοτρίωση των πανηγυριών μας

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

Η παράδοση τών πανηγυριών , έτσι όπως γίνονται στα χωριά τής Βόρειας Χίου, χάνεται στα βάθη τών αιώνων. 'Οσο θυμούνται οι γονείς μας και οι γονείς τών γονιών μας κι ακόμη μακρύτερα, τα πανηγύρια γίνονταν έτσι όπως γίνονται και σήμερα.

Μικρές αλλαγές μόνο έχουν γίνει που αφορούν κυρίως στα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται ο τελικός σκοπός, ο οποίος παραμένει αναλλοίωτος στα βάθη τών αιώνων, Ο ηλεκτρισμός π.χ., αντικατέστησε τα λαδοκάντηλα τών πολυελαίων και επέτρεψε τη χρήση τών μικροφωνικών εγκαταστάσεων. Δεν έπαψαν, όμως, ν' ανάβουν όλοι οι πολυέλαιοι, προσδίδοντας λαμπρότητα στη γιορτή, ούτε να προσκαλούνται οι πλέον καταξιωμένοι ιεροψάλτες τού νησιού -και κάποτε τής χώρας- για να ψάλλουν στον πανηγυρικό εσπερινό και στη Θεία Λειτουργία.

Ο εκσυγχρονισμός τών εγκαταστάσεων για την παρασκευή τού φαγητού, που παραθέτει η εκκλησία, δεν επέφερε αλλαγές και στη σύνθεση τού φαγητού. Είναι πάντα το γνωστό κατσικοπίλαφο. Εκτός αν η ημέρα τού πανηγυριού τύχει Τετάρτη ή Παρασκευή, οπότε, λόγω νηστείας, γίνεται, αιώνες τώρα, ρεβυθοπίλαφο με μπακαλιάρο.

Αναπόσπαστο μέρος τής παράδοσής μας είναι και το γλέντι που ακολουθεί μετά το φαγητό. Ο τρόπος που διασκεδάζει ένας λαός εκφράζει τη ψυχική του διάθεση, την ιδιοσυγκρασία του, τον πολιτισμό του. Αποδίδει, αν θέλετε, τούς ιδιαίτερους "χυμούς" τού κάθε τόπου, με τούς οποίους επικοινωνούν τα μέλη τής κοινωνίας του. Στα γλέντια των πανηγυριών μας τα τελευταία σαράντα χρόνια πολλά έχουν αλλάξει. Ορισμένα έγιναν με την συνειδητοποιημένη παρέμβαση τών περισσοτέρων και βελτίωσαν την εικόνα τών πανηγυριών μας. Τέτοια αλλαγή είναι η κατάργηση   τών   "κάβων",  εξ'  αιτίας  τών  οποίων  έγιναν  στο

παρελθόν πολλές παρεξηγήσεις και τσακωμοί.

Αλλαγές, όμως, έγιναν και χωρίς τη θέληση τών κατοίκων τών χωριών μας. Επεβλήθησαν αργά και σταθερά έξωθεν και αλλοίωσαν τον παραδοσιακό χαρακτήρα τών πανηγυριών μας. Τέτοια αλλαγή είναι το είδος και η ποιότητα τής "μουσικής" που τα τελευταία χρόνια έχει "αλώσει" τα γλέντια μας. Η απομίμηση -και μάλιστα η κακή απομίμηση- από τούς σύγχρονους οργανοπαίχτες τών ασμάτων που κατακλύζουν τα "σκυλάδικα" τών αστικών κέντρων, μετέφερε και στα χωριά μας μουσικά υποπροίόντα που απευθύνονται στα κατώτερα τών αισθημάτων μας.

Ευθύνες για το μουσικό κατάντημα τών πανηγυριών μας -είναι η επιεικέστερη λέξη που μπορώ να χρησιμοποιήσω- έχουμε όλοι μας. Πρώτοι απ' όλους οι μουσικοί -αν αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να χαρακτηρισθούν μ' αυτό τον όρο- που παράγουν εκκωφαντικούς ήχους, ασυντόνιστους και ασύνθετους, ντυμένους με κακότεχνους στίχους κι όλο αυτό το κακόηχο σύνολο θέλουν να το παρουσιάσουν ως παραδοσιακή μουσική. Για να αποδείξουν, μάλιστα, την "παραδοσιακή" προέλευση τους, διανθίζουν το ρεπερτόριό τους με μερικά παραδοσιακά τραγούδια, που κατά κανόνα τα κατακρεουργούν στην εκτέλεσή τους. Είναι τόσο κακό το ηχητικό αποτέλεσμα που παράγουν , που ούτε οι ίδιοι δεν μπορούν να το ανεχθούν και χρησιμοποιούν ωτοασπίδες. Πώς έχουν την απαίτηση, λοιπόν, να τούς ανεχθούμε εμείς; Δεν προσβάλλουν βάναυσα τη νοημοσύνη μας, τον πολιτισμό και στην αισθητική μας; Δεν είναι προσβολή στη μνήμη τού Πολυχρόνη, τού Βασιλάκη και τών άλλων γνήσιων αυτοδίδακτων λαίκών οργανοπαιχτών - που είχαν τη μουσική μεράκι κι όχι επάγγελμα-  να  ισχυρίζονται ότι  είναι  οι  συνεχιστές


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios