Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 4ος, ΤΕΥΧΟΣ 17, Μάϊος - Ιούνιος - Ιούλιος 1999)

ΑΚΡΙΒΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ 

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

'0τι πιο ακριβό μάς κληροδότησαν οι πρόγονοί μας, είναι η βαθιά τους ευλάβεια στο Θεό και ο σεβασμός στη φύση. Ευλάβεια, που σε δίσεκτους καιρούς, σε σκληρούς χρόνους και κάτω από την τυραννική διοίκηση τών Τούρκων εξέφρασαν με έργα που φαντάζουν σήμερα -τηρουμένων τών αναλογιών-ακατόρθωτα.

Η ανοικοδόμηση τών ιερών ναών τόσο τών Κουρουνίων, όσο και τού Εγρηγόρου και η ύπαρξη τόσων εξωκλησιών είναι μικρό δείγμα τής ευλάβειάς τους. Η φιλοτέχνηση περίτεχνων αγιογραφιών για να κοσμήσουν τούς ναούς αποδεικνύει ότι παρά την ανέχεια και τη φτώχεια τους διέθεταν υψηλή αισθητική, την οποία εξέφραζαν με έργα τέχνης.

Ο σεβασμός, εξ' άλλου, στη φύση και τη ζωοδότρα γη, αποδεικνύεται από τη φιλόπονη και συχνά ασύμφορη προσπάθειά τους να καλλιεργήσουν τα άγονα πλάγια τής Αμανής και να τα δενδροφυτεύσουν. Η γενιά τών παππούδων και τών προππαπούδων μας «γέμισε" με καρποφόρα δένδρα τις πλαγιές της.

Η εποχή μας αφυδατωμένη, δυστυχώς, από πολιτιστική ευαισθησία, πνιγμένη από ευτελές πλαστικό και από μπετόν, δεν "παρήγαγε» νέα πολιτιστικά προιόντα που να τέρπουν τα μάτια και τη ψυχή τού ανθρώπου και να ανυψώνουν το θρησκευτικό του συναίσθημα. Μερικές φορές, μάλιστα, με τις κατά καιρούς βάρβαρες και άκομψες παρεμβάσεις μας, αλλοιώσαμε το ύφος και την αισθητική σε πολλά από τα έργα που κληρονομήσαμε, με τη 5ικαιολογία τής παλαιότητας και τής μικρής τους αισθητικής αξίας. 'Ολοι οι τόποι, όμως, δεν μπορούν να κληρονομούν έργα με την αξία τού Παρθενώνα. Αλλά παντού υπάρχουν έργα που εκείνοι που τα κατασκεύασαν άφησαν ένα κομμάτι από τη ψυχή τους πάνω τους. Και είναι αυτό που τα κάνει να ξεχωρίζουν και να ανάγονται σε έργα τέχνης, όσο απλά και απέριττα κι αν είναι. Σε μάς, και την αισθητική μας, απομένει να τα αναγνωρίσουμε και να τα αναδείξουμε.

Και στο δικό μας τόπο κληρονομήσαμε τέτοια έργα. Και ευτυχώς υπήρξαν νέοι άνθρωποι που είχαν την ευαισθησία και την αισθητική για να καταλάβουν την αξία τους. Και με το πάθος που τούς διακρίνει και τη μεγάλη αγάπη τους για τον τόπο, έγιναν μπροστάρηδες για να ευαισθητοποιήσουν και άλλους στην ιδέα τής συντήρησης και τής ανάδειξής τους.

Οι αγιογραφίες του Γιώργου Παναγιωτάκη είναι ένα σημαντικό κομμάτι τής πλούσιας κληρονομιάς μας. Αυτές ήταν η αφορμή και η πρώτη «ύλη» για τη δημιουργία τού Εκκλησιαστικού Μουσείου, που πρόσφατα εγκαινιάστηκε στα Κουρούνια. Για χρόνια, μετά την γενική ανακαίνιση τής εκκλησίας τού Αγίου Ιωάννου τού Θεολόγου, παρέμειναν φυλαγμένες στα κελιά τής εκκλησίας σε όχι -πρέπει να ομολογήσουμε- και τόσο ιδανικές συνθήκες. Ώσπου ήρθε το πλήρωμα τού χρόνου. Οι Κουρουνιώτες έσκυψαν ευλαβικά στην κληρονομιά τους. 'Εκαναν το σταυρό τους, και με ευσέβεια συντήρησαν τις εικόνες και τα άλλα εκκλησιαστικά κειμήλια. Διαμόρφωσαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το χώρο τού παλαιού σχολείου -άλλο ένα κληρονομημένο έργο τέχνης- και εκεί εξέθεσαν αυτό το θησαυρό.

Το αποτέλεσμα είναι ανώτερο από κάθε περιγραφή. Όλοι οι Κουρουνιώτες όπου κι αν βρίσκονται πρέπει να αισθάνονται περήφανοι γιατί το χωριό τους -το μόνο ίσως χωριό σ' ολόκληρη τη Χίο- διαθέτει ένα μοναδικό θρησκευτικό, και ταυτόχρονα μουσειακό χώρο, στολίδι και καύχημα τους. 'Ενα χώρο, όπου συγκεντρώθηκαν τα πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια που κληρονομήσαμε.

Σήμερα, που ολοκληρώθηκε ένα τόσο μεγάλο έργο, εκείνοι που μόχθησαν και κοπίασαν, εκείνοι που ανέλαβαν τούς κινδύνους μεγάλων οικονομικών ανοιγμάτων, εκείνοι που ενεργοποίησαν τις γνωριμίες τους για το σκοπό αυτό, που μερικές φορές άκουσαν επικριτικά σχόλια για τις επιλογές και τις αποφάσεις τους, εκείνοι που   πρόσφεραν   αφιλοκερδώς   ατελείωτες   ώρες   προσωπικής


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios