Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 6ος, ΤΕΥΧΟΣ 26, ’υγουστος - Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2001)

ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΚΑΙ Ο ΑΡΙΟΥΣΙΟΣ ΟΙΝΟΣ 

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

Το τελευταίο διάστημα παρουσιάζεται μια κινητικότητα γύρω από τον "Αριούσιο οίνο". Καταβάλλεται μια προσπάθεια να αναβιώσουν οι αμπελώνες στην περιοχή μας και να αποτελέσουν και πάλι πλουτοπαραγωγική πηγή για τούς κατοίκους.

Η παράδοση στα μέρη μας περιβάλλει τον "Αριούσιο οίνο" -και αργότερα το Κουρουνιώτικο κρασί- με μοναδικά χαρακτηριστικά. Αναζητήσαμε, λοιπόν, τις ιστορικές πηγές που αναφέρονται στον "Αριούσιο οίνο" στον βάθος τού χρόνου. Εργασία επίπονη για κάποιον που δεν είναι ιστορικός μελετητής. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πάμπολλες αναφορές από τούς ιστορικούς συγγραφείς τού παρελθόντος στον "Αριούσιο οίνο". Η ταΞινόμησή τους και η δημοσίευσή τους από μη ειδικούς μάλλον θα μπέρδευε παρά θα διαφώτιζε τούς αναγνώστες μας. 'Εχει, εξ άλλου, δημοσιεύσει για τον "Αριούσιο οίνο" μια εμπεριστατωμένη μελέτη ο συγχωριανός μας καθηγητής και συγγραφέας κ. Γρηγόρης Δ, Σπανός, στην οποία μπορούν να ανατρέξουν όσοι επιθυμούν την ιστορική και επιστημονική λεπτομέρεια.

Εμείς εδώ θα σάς μεταφέρουμε τις απόψεις ξένων ερευνητών για τον "Αριούσιο οίνο" την ιστορία και την εξέλιξή του. Το βιβλίο "ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΡΑΣΙΑ-Οδοιπορικό στη χώρα τού Διονύσου" (Miles Lambert-Gocs, Τρίαινα Εκδοτική, Αθήνα 1993). Στο κεφάλαιο Το ελληνικό κρασί στους νεότερους χρόνους σελίδα (31-33) αναφέρεται σε Βυζαντινό ποίημα τού 12ου αιώνα, όπου ο συγγραφέας τού Θεόδωρος Πρόδρομος κομπάζει ότι στο τραπέζι τού Ηγούμενου "κατάφερε να ρουφήξει τέσσερα λαγήνια χιώτικου κρασιού, μιας από τις πιο θαυμαζόμενες κατά την αρχαιότητα ποικιλίες, που φαίνεται πως την εκτιμούσαν εξ ίσου και αργότερα μέχρι την εποχή τού Προδρόμου". Και παρακάτω διαβάζουμε: "0 προσκυνητής τού κρασιού πρέπει να κατευθυνθεί στο ακραίο βορειοδυτικό τμήμα τής Χίου, ανάμεσα  στα

όρη Πελινναίον και Αμανή, στην περιοχή τών χωριών Κουρούνια, Νενητούρια και Κέραμος. Είναι μια περιοχή με τραχύ, ασβεστολιθικό έδαφος, που υπόκειται σε ιδιάζουσες κλιματολογικές επιδράσεις εξ αιτίας τών υψηλών οροσειρών τής ανατολικής πλευράς τού νησιού που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τις ακτές τής Μικράς Ασίας". Και συνεχίζει παρακάτω με την περιοχή μας. "Η παράξενη αυτή περιοχή λεγόταν άλλοτε Αριουσία, ένα από τα πιο ένδοξα ονόματα στα χρονικά τού κρασιού. Επί 1500 χρόνια το όνομά της ηχούσε στα αυτιά τών οινοφίλων τού Αιγαίου, όπως ηχεί στα δικά μας το όνομα τού Bordeaux κατά τα τελευταία 150 χρόνια.

Αναφορές πολυάριθμων δυτικών που επισκέφθηκαν τη Χίο από τον 16o ως τον 19o αιώνα, δείχνουν ότι η παράδοση τού κρασιού τής Αριουσίας είχε μείνει ανέπαφη μέχρι τότε, αν και σε κατώτερο επίπεδο παραγωγής τα τελευταία χρόνια... Ανεύθυνα οι Τούρκοι, στην καταστροφή τής Χίου τού 1822, κατέστρεψαν και τούς αμπελώνες τής Αριουσίας, συμπληρώνοντας το έργο μιας προηγούμενης απόπειρας εναντίον τους, στις αρχές τού 18ου αιώνα, που είχε κιόλας ελαπώσει το εμπόριο κρασιού τής περιοχής. Χωρίς ευρύτερο ενδιαφέρον από ενημερωμένους οινόφιλους που θα μπορούσαν να προσφέρουν οικονομική συμπαράσταση, ελάχιστοι αμπελώνες ξαναφυτεύθηκαν, και η μικρή ανάκαμψη που επιτεύχθηκε στη συνέχεια, ουσιαστικά σαρώθηκε από τη φυλλοξήρα και τη μετανάστευση στις αρχές τού 20ου αιώνα. Τα απομεινάρια τής Αριουσίας, ό,τι βλέπουμε σήμερα, αποτελούνται από τα πενιχρά δέκα εκτάρια τών αμπελώνων που είναι διασπαρμένοι σε υψόμετρο 50 ως 500 μέτρα πάνω από το Αιγαίο στα Κουρούνια, όπου κατά εκατοντάδες εκτάρια κλημάτων σκέπαζαν αυτές τις απότομες πλαγιές. Χάθηκε επίσης και το όνομα "Αριούσιος οίνος". Τώρα λέγεται Κουρουνιώτικο, κρασί από τα Κουρούνια.  Παρ'   όλα  αυτά,   φαίνεται,  πως  απομένουν  κάποιες


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios