Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 6ος, ΤΕΥΧΟΣ 26, ’υγουστος - Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2001)

ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΚΑΙ Ο ΑΡΙΟΥΣΙΟΣ ΟΙΝΟΣ 

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

στάλες από την Αριουσία παράδοση."

0 Αθηναίος (1, 32F) μνημονεύει τρία είδη Αριούσιου κρασιού, ένα ξηρό, ένα γλυκό κι ένα ενδιάμεσο: "διαφοραί δε αυτού εισί τρεις ο μεν γαρ αυστηρός εστίν, ο δε γλυκάζων, ο δε μέσος τούτων τη γεύσει".

Το Κουρουνιώτικο προσφέρεται σε δύο τύπους: ένα ροζέ ξηρό, που παρασκευάζεται όπως το κόκκινο κρασί, αλλά από πιο ανοιχτόχρωμες ποικιλίες σταφυλιών ροζακιά, σουλτανί, και μπιγλέρι, μαζί με την πιο σκούρα ποικιλία αηγιαννίτης (ή αηγιανιώτικο). Το δεύτερο είδος είναι ένα μάλλον γλυκό μαύρο, που παράγεται από ένα σταφύλι που φέρει το απλό αλλ' αξιοσέβαστο όνομα κρασοστάφυλο, το οποίο, απ' όσο μπόρεσα να μάθω, είναι προφανώς η διαδεδομένη στο Αιγαίο ποικιλία μανδηλαριά, αν και δεν αποκλείεται να αποτελεί ένα ιδιαίτερο παρακλάδι. Το ροζέ, νομίζω, είναι σχετικά νέο στα Κουρούνια, πιθανώς μια ποικιλία που είχε εισαχθεί μετά την έλευση τής φυλλοξήρας το μαύρο, αντίθετα, οι Κουρουνιώτες πιστεύουν ότι είναι εξ ίσου παλιό με την περιοχή τους και είναι δύσκολο ν' αμφισβητήσει κανείς αυτή την εκδοχή. Τα σταφύλια ξεραίνονται στον ήλιο για μια εβδομάδα περίπου πριν από το πάτημα, μια μέθοδος για την συμπύκνωση τής γλυκύτητας πολύ συνηθισμένη σε όλο το Αιγαίο από τα πανάρχαια χρόνια, όπως αναφέρει ο Ησίοδος (Έργα και Ημέραι 609-614)"

όταν Ωρίων και Σείριος καταμεσής στα ουράνια
έρθουν κι η ροδοδάχτυλη Αυγή δει τον Αρκτούρο,
ω Πέρση, τότε απόδρεψε κάθε τσαμπί στο σπίτι,
και αφού δέκα μερόνυχτα στον ήλιο όλα τα δείξεις
και πέντε αφήσει στη σκιά, στα αγγειά την έκτη μέρα
τού Διόνυσου πολύχαρου μάζωξε πια τα δώρα...

"Μερικοί από τούς αρχαίους πίστευαν ότι η Χίος υπήρξε η πρώτη ελληνική τοποθεσία όπου παρασκευάσθηκε "μαύρο" κρασί: έστω κι αν αυτό είναι απίθανο, πάντως επιβεβαιώνει τη μακρά παράδοση τού κόκκινου κρασιού στη περιοχή. Αλλ' όποιο κι αν είναι το γενεαλογικό δέντρο τού Κουρουνιώτικου μαύρου, οι οινόφιλοι που επισκέπτονται αυτά τα μέρη, ας μην παραλείψουν να αποκαλυφθούν όσο βρίσκονται εκεί, γιατί μεστό σε νόημα μάθημα που μάς παρέχει ο τόπος: ποτέ δεν γνωρίζουμε πότε το αγαπημένο μας κρασί, αυτό που ελπίζουμε πως οι μέλλουσες γενιές θα γνωρίσουν επίσης και θα εκτιμήσουν, θα συρθεί στο ικρίωμα και θ' αφανιστεί, θύμα τών περιστάσεων πέρα από τον έλεγχό του."

Στο ίδιο βιβλίο και στο κεφάλαιο "Τα νησιά τού Αιγαίου" (σελ. 74) στο σχόλιο για τον Μαλβαζία οίνο αναφέρει ότι "μερικοί από τούς παλαιότερους ταξιδιώτες πίστευαν εσφαλμένα ότι το όνομα τού μαλβαζία ήταν μια παραφθορά τού αριουσίου οίνου, από τα περίφημα στην αρχαιότητα χιώτικα κρασιά τής περιοχής Αριουσίας".

Τέλος το επίμετρο τού έργου καταλήγει ως εξής:"Διορατικότερη γνώση τών ελληνικών κρασιών ως προς τη φύση τους και ανεξάρτητα από τον τύπο τους, μάς παρέχει το χωρίο τού Αθηναίου (1, 32 F) που αναφέρεται στους Αριούσιους οίνους τής Χίου:"χαριέστατος δ' εστίν ο Χίος και τού Χίου ο καλούμενος Αριούσιος..."

Πίνακας επιλογής άρθρου

© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios