Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 7ος, ΤΕΥΧΟΣ 27, Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2001 - Ιανουάριος 2002)

ΙΧΝΗ ΧΡΟΝΙΚΩΝΟ δρόμος

του Γιώργου Β. Κεφάλα

Σ' εκείνους που μέρεψαν τις πλαγιές της Αμανής.
Με πληρωμή ανάξια κι' όπλο μονάχο τ' όνειρο.

'Ηταν στα 1949. Ο επαρχιακός μας δρόμος τέλειωνε έξω απ'τη Βολισσό, εκεί που σήμερα υπάρχει μια μικρή έξοδος, που οδηγεί στο κάστρο. Κάποιοι λένε, πως από κει άρχισαν να δουλεύουν οί άνθρωποι των χωριών μας για να τον οδηγήσουν κάποτε στον τόπο μας. Αλλοι υποστηρίζουν, πως οι συγχωριανοί μας άρχισαν να εργάζονται σάν ήτανε στο σημείο που σήμερα βρίσκεται η Νέα Ποταμιά.

Διηγούνται λοιπόν πως το 1951 ο δρόμος είχε φθάσει στη Νέα Ποταμιά. Το μεροκάματο φτωχό. 'Ητανε μόλις εννιά δραχμές. Μετά τόκαμαν έντεκα. Σαν έφτασαν στα Χάλανδρα στα 1953, τούς δώσαν αύξηση. Τώρα, πληρώνονταν με δεκατέσσερις δραχμές.

Σ' αυτό το μεροδούλι, που σίγουρα δεν έφτανε για μεροφάι, γέροντες, γερόντισσες, άντρες μεστοί, νοικοκυρές, αμούστακα αγόρια μα και κοριτσόπουλα μαζί με προεστούς και τούς παππάδες, έσκαβαν ασταμάτητα τα πλευρά τής Αμανής. Στόχος ποτέ δεν ήταν το λειψό μεροκάματο. ’λλο τούς οδηγούσε. 'Ηθελαν νάχουν μερτικό στο όνειρο. Αυτό το λέγαν δρόμο. ’ξιο σημείωσης είναι, πως το Υπουργείο Εργασίας την εποχή εκείνη, όριζε τριάντα τρεις δραχμές για μεροκάματο στους ανειδίκευτους. Στα μέρη μας όμως τούς έδιναν δεκατέσσερις, λες και μάς είχαν από τότε ξεγραμμένους.

Τη χάραξη κι επιστασία τού έργου είχαν οι νομομηχανικοί Σαλιάρης και Χαλιωρής. Την επί τόπου επιστασία ο υπομηχανικός Μανώλης Χατζημανώλης και ο Πασάδης. Ο πρώτος δεν έμεινε για πολύ. Τον απέλυσαν. Ητανε λέει δημοκρατικός και στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, αυτό ήταν αμάρτημα. Ετσι έμεινε μόνον ο Πασάδης.

Φαντάζει  απίστευτο  στις  σημερινές  γενιές,  πως  τα  χέρια των

κακοπληρωμένων ανθρώπων ήταν οπλισμένα μονάχα με γκασμάδες και φτυάρια. 'Αλλωστε, αυτά ήταν τα εργαλεία τού δρόμου. Κάποτε χρησιμοποιούσαν και δυναμίτες σαν ήθελαν να δαμάσουν τα πλευρά τής μάνας γης. Στην περιοχή τού Πεντιά, όπου το έδαφος είναι πετρώδες, δυσκολεύτηκαν. Σαν το ξεπέρασαν, έγινε γιορτή. 'Ηρθαν επίσημοι απ' την πολιτεία για να πανηγυρίσουν με το νομάρχη κεφαλή. Ακόμα, επιστρατεύτηκαν κι' οι μαθητές με λάβαρα και σημαίες. Το έργο όμως βάλτωνε. Οι άνθρωποι είχαν θέληση μα και φαμίλιες για να ζήσουν. Το μεροκάματο δεν έφτανε. 'Ετσι, εφευρέθηκαν οι λεγόμενες "κουτουράδες". Μ' αυτές τις υπεργολαβίες, δόθηκε κίνητρο για διπλό μεροκάματο. Το έργο άρχισε να προχωρεί. Οι άνθρωποι έδειχναν πιότερο ευχαριστημένοι.

Τα πρώτα τοπικιστικά μικροπροβλήματα, μεταξύ τών κατοίκων τής Αμανής, εμφανίσθηκαν όταν ο δρόμος φτάνει στα Αφροδίσια. Τότε η νομαρχία διατάζει να προηγηθεί το χωριό Κέραμος γιατί γειτονεύει στ' Αγιάσματα. Με πρώτους τούς Κουρουνιώτες αρχίζουν οι αντιδράσεις και τών λοιπών κατοίκων. Μετά από πιέσεις, η λύση ήταν να προχωρήσουν και στις δυό κατευθύνσεις. Τα διαθέσιμα κονδύλια θα μοιράζονταν ανάλογα με την πρόοδο τού έργου. Ύποστηρίζεται, πως οι Κουρουνιώτες, θέλοντας να επιδείξουν καλή θέληση, προσέφεραν τα πρώτα πεντακόσα μέτρα δωρεάν, μέσω προσωπικής εργασίας. 'Ετσι, απλώθηκαν 140 εργάτες κι' εργάτριες σ' όλο το μήκος, δουλεύοντας σκληρά. Το γεγονός αυτό συγκίνησε το νομάρχη, που απεφάσισε ν'αλλάξει πολιτική και να χρηματοδοτήσει το έργο με κατεύθυνση τα Κουρούνια, καθώς στο άλλο εργοτάξιο με προορισμό το χωριό Κέραμος, η προσωπική εργασία δεν απέδιδε τα αναμενόμενα.


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios