Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 7ος, ΤΕΥΧΟΣ 30, Αυγουστος - Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2002)

Το τσαγκαράδικο, ο Κωνσταντάρας κι η σούμα 

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

Ξεθεωνόμουνα, άλλα είχα και τα τυχερά μου. Σαν έβγαινε το πρώτο ρακί μαζευότανε η παλιοπαρέα και τα τσούζαμε για τα καλά, είπε κι η ανάμνηση της ...οινοπνευματοποσίας γέμισε μ' ένα φωτεινό χαμόγελο το πρόσωπο του.

- Τέτοια εποχή ρεμπικάρατε πάντα, το ρώτησε ο Βασίλης, ο παραγιός.

- Ναι, τέτοια εποχή. Τέλη Οκτώβρη αρχές Νοέβρη. Τα βρέματα, θέλουν τσίπουρα. Πώς η να 'χουμε τσίπουρα αν δεν επατούσαμε τα σταφύλια... Τα βάζαμε μέσα σε σφίδες ή βαρέλια με σύκα, για να μυρίζει η σούμα, και τα βρέχαμε. Τ' αφήναμε έτσι δεκαπέντε με είκοσι μέρες για ν' ανεβάσουν βαθμούς.

- Μόνο από τσίπουρα βγαίνει σούμα, τον ξαναρώτησε ο παραγιός.

- Η πιο καλή σούμα είναι η συκαμινίτικια . Μα τα συκάμινα είναι μικρά και δύσκολα μαζεύγουνται. Για δευτό συκαμινίτικια σούμα σπάνια θα βρεις. Κι αν έβρεις εν τη πουλούν... Μπορείς να κάμεις σούμα με τις ούλες του κρασιού ή με σταφύλια. Μα οι πιότεροι κάμνουν με τσίπουρα και σύκα που τα 'χουμε μπόλικα.

Τράβηξε μια ακόμη βαθιά ρουφηξιά απ' το τσιγάρο του. Ένα νέο κύμα βήχα τον έπνιξε. Αφού ηρέμησε έριξε μια εξεταστική ματιά στο...άτυπο ακροατήριο του και συνέχισε να μας περιγράφει τον τρόπο παρασκευής της σούμας.

- Τα βρέματα σαν ήταν έτοιμα τα κουβαλούσαμε στο ρακοκάζανο . Κάθε καζανιά έπαιρνε περί τους τέσσερις γκαζοντενεκέδες βρέματα. Τα βράζαμε για μιάμιση με δυο ώρες σε δυνατή φωτιά.

Αργά με κοφτή, εργώδη αναπνοή, απότοκη της πνευμονοπάθειας που 'χε κληρονομήσει απ' το τσιγάρο, συνέχισε να περιγράφει τις λεπτομέρειες παρασκευής της σούμας. Το πώς προσαρμόζανε το καπάκι στο καζάνι, πως οδηγούσανε το σωλήνα του λουλά μέσα στο ταγάρι με τα δύο στόμια, το 'να για να μπαίνει και τ' άλλο για να βγαίνει  το  τρεχούμενο  νερό

με το οποίο πάγωναν τους ατμούς του τσίπουρου από την υγροποίηση των οποίων γεννιόταν το ποθητό υγρό που 'ταν πλούσιο σε οινόπνευμα και μοσχομυρωδάτο. Πώς τέλος το μάζευαν στο πήλινο δοχείο, την μπουρνιά, ή το λαήνι που 'βαζαν στην άκρη του σωλήνα του λουλά.

Τα σύνεργα για την παρασκευή της σούμας

Τα σύνεργα για την παρασκευή της σούμας.(Φωτογραφία: Νίκος Πιτσιλός)

«Πόσες φορές δεν εγίναμε φέσι σαν ερεμπικάραμε!!! Εμαζευγούμεστε γύρω από το ρακοκάζανο, εσυμπάλαμε τη φωτιά και σαν έβγαινε το πρώρο εν επρόφταινε να πέσει στην μπουρνιά. Επεριμέναμε με το ρακοπότηρο στην ουρά να γεμίσει. Κι άντε εβίβα και καλά τελειώματα, κι άντε και καλό να μας κάνει και βάλε και τούτη και πιες και την άλλη ζήτημα αν έμενε για το σπίτι καμιά νταμιτζάνα. Άμα την εζαλίζαμε κιόλας ούτε που ξέραμε ήντα εκάμναμε...»

Πίνακας επιλογής άρθρου

© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios