Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 7ος, ΤΕΥΧΟΣ 30, Αυγουστος - Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2002)

Το τσαγκαράδικο, ο Κωνσταντάρας κι η σούμα 

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

το μικρό μέσα στο μεγάλο και το γέμιζε με σούμα. Στη συνέχεια γέμιζε το μεγάλο τουλούμι με κρασί για να σκεπάσει το μικρό.

Όταν ανακάλυψαν αυτό το ...κόλπο οι χωροφύλακες χρησιμοποιούσαν μακριά σιδερένια βέργα για να διαπιστώσουν αν υπήρχε άλλο τουλούμι μέσα στο κρασί. Αναγκάστηκε έτσι να εφεύρει άλλο ...κόλπο για να τους παραπλανήσει. Αντί για τουλούμια χρησιμοποιούσε γκαζοντενεκέδες. Έβαζε τη σούμα και πάνω-πάνω το συμπλήρωνε με λάδι. Το λάδι, που 'ναι ελαφρύτερο έμενε στην επιφάνεια και δεν άφηνε να βγει προς τα έξω η μυρωδιά της σούμας.

Ιστορίες παράνομης διακίνησης σούμας είχε και με τη Τουρκική αστυνομία. Τότε η Χίος ήταν ακόμη επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Κωνσταντάρας ήταν από τους λίγους που κυνηγήθηκε από τους Τούρκους Ζαφτιέδες ακόμη και μέσα στο χωριό. Μάλιστα λέγεται ότι κάποτε τον κυνήγησαν μέχρι το σπ΄τι του. Ο Κωνσταντάρας για να τους αποφύγει χώθηκε μέσα στο παγκάρι. Τον είδαν όμως οι Τούρκοι Ζαφτιέδες και κάθησαν όλοι πάνω στο παγκάρι μη τυχόν και τούς ξεφύγει.

Σαν έφτασε στο σπίτι ο επικεφαλής του αποσπάσματος κι άνοιξαν το παγκάρι για να το δέσουν πισθάγκωνα να τον πάνε στον Τούρκο δικαστή τον κάδη, με έκπληξη διαπίστωσαν πως το παγκάρι δεν είχε «πάτο» και ακριβώς από κάτω υπήρχε κλαβανή με σκάλα που οδηγούσε στο κατώι. Από όπου κατάφερε να διαφύγει ο Κωνσταντάρας χωρίς να γίνει αντιληπτός από τους διώκτες του.

Στο μικρό τσαγκαράδικο ο Κωνσταντάρας ξεδίπλωνε καθημερινά σχεδόν τις ιστορίες του. Τις έβαζε στη ζυγαριά και τις ζύγιαζε. Κι εμείς είμαστε τ' αντίβαρα που με τη κρίση μας αντισταθμίζαμε τις πράξεις του, βαθμολογούσαμε τη ζωή του. Μια ζωή ο επίλογος της οποίας γράφτηκε με τραγικό τρόπο.

Ήταν Νοέμβρης μήνας. Ξημερώματα της Παναγιάς, στις αρχές της δεκαετίας του '60, όταν από άγνωστη αιτία το σπίτι του έγινε

παρανάλωμα της φωτιάς, Κι εκείνος, που τόσες πονηριές και σοφιστείες είχε επινοήσει στα νιάτα του για να ξεπεράσει τα εμπόδια της ζωής, γέρος κι ανήμπορος πια, δεν τα κατάφερε να τα βάλει με τη φωτιά και να σώσει τη δική του τη ζωή...

Το κείμενο αυτό γράφτηκε ως αιώνιο μνημόσυνο στη μνήμη του.

Οφείλω θερμές ευχαριστίες στον κ. Νικόλα Ι. Ζαννή για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου έδωσε για τη διαδικασία παραγωγής της σούμας.

Το ρεμπικαριό

Το ρεμπικαριό έτσι όπως έχει στηθεί στο Λαογραφικό μουσείο Καλλιμασιάς. Διακρίνονται το καζάνι, το καπάκι, ο λουλάς που περνά μέσα από το ταγάρι για να ψύχεται και διάφορα άλλα απαραίτητα εργαλεία για την απόσταξη (μπουρνιά ή λαήνι, μπουσέδες κ.α.)

Πίνακας επιλογής άρθρου

© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios